تبلیغات
سلوک - مدرن ... بودن یا نبودن؟
مدرن ... بودن یا نبودن؟    

نویسنده:میم نقطه

۲۶ شهریور ۱۳۸۶



خدا خیرت ندهد امل چیز نفهم ، این چه سوالیست كه میپرسی؟ چطور میشود در عصر تمدن ،در عصر انفجار اطلاعات و عصر پیشرفت و توسعه ،مدرن نباشیم و پیشرفت نكنیم؟ اصلا این با عقل جور در نمی آید! خواهش می كنم اینقدر متعصب نباش و كمی فكر كن.آخر شما تا كی میخواهید متهجر بمانید. اسلام هرچه می كشد از دست شماست!شما اسلام را بدنام می كنید!
برخی شاید زیاد اینجور حرفها را شنیده اند و برخی نیز شاید خود گوینده ی این صحبتها بوده اند اما...اما مسئله به همین سادگی نیست. مدرن و مدرنیته و مدرنیسم چه معنا و مفهومی دارند.شاید اگر كاغذ دست بگیریم و برویم تعریف اغلب حتی دانشگاهیان را در مورد این كلمات بپرسیم برآیند جواب چیزی جز كلماتی مثل"جدید شدن، پیشرفت، ترقی وتوسعه "آپ تودیت بودن " و از این قبیل نباشد.اما آیا واقعا معنای مدرن همان جدید است و متضاد آن همان سنتی به معنای قدیمی می شود؟وقتی در نشریات نوشته میشود ، این رفتار در شان دنیای مدرن امروزی نیست چه مفهومی باید از این جمله برداشت كرد ؟ یا وقتی گفته میشود ،دولت اسلامی اصلا مدرن نیست!باز چه مفهومی باید استنباط شود؟
شاید مجال این بحث به این وسعت این چند خط كوتاه و ناقص نباشد ، اما منظور از طرح آن اندكی روشنگری در باب برخی كلماتی است كه ما معنای سطحی و لغوی آن را در خواندن مطالب در نظر میگیریم و نویسندگان مقاصد گوناگون خود را دنبال می كنند.
مدرن در لغت همان معنای بروز بودن را می دهد اماشاید اگر دنبال تعریف آن بگردیم نكات جالبی دستمان را بگیرد".رالف مسینرنی" در دین و مدرنیته ،از عصرمدرن این تعریف را ارائه می دهد:شاید بتوان گفت عصر(مدرن) عصری است كه بشر تلاش نمود تا دستاوردهای فكری خود را از آموزه های دینی رها سازد
یا خوزه اورتگا گالس در انسان و بحران این گونه بیان میدارد:دنیای (مدرن) یعنی اعتقاد به علم و عقل آدمی بجای اعتقاد به حقیقت ولی وخداوند.
حال كه تعریفهای مدعیان دنیای مدرن و عصر مدرن را متوجه شدیم شاید راحتتر بتوان سخن گفت.و شاید راحتتر بتوان خیلی مطالب را فهمید.اما مدرنیته كه حاصل و نتیجه ی تفكر مدرن به آن اطلاق میشود مبتنی بر چیست؟برخی معتقدند كه سكولاریسم را باید روح مدرنیته دانست و سكولاریسم نه فقط به معنای جدایی دین از سیاست كه در واقع بیانگر اصالت دنیاست.یعنی در زندگی اجتماعی انسان نباید پای سوالاتی مثل از كجا آمده ام؟آمدنم بهر چه بود؟ بكجا خواهم رفت وسرانجامم چیست(مبدا و معاد)و...به میان اید.
و بسیار شگفت انگیزتر درباب مبانی مدرنیسم این نكات هستند كه اومانیسم و انسان محوری كه تفكر مدرن دنبال آن است نه تفكر و اندیشه ای نو كه متعلق به سوفسطائیان هزاران سال پیش است.
اما در مقابل تعاریفی كه شد چه جوابی وجود دارد؟دین چكار می كند كه با كنارگذاشتن آن از صحنه زندگی میشود یك دنیای مدرن بنا ساخت؟
در اندیشه دینی انسان مهمان دنیاست و دنیا مهمانخانه،یعنی در كنار خواب و خور ، البته آماده سازی خویش برای رسیدن به مقصد است اما در تفكر مدرن انسان مالك و دنیا خانه اصلی اوست.
اندیشه دینی و درواقع اسلامی مبلغ این است كه كرامت انسان به استقلال از خداوند نیست بلكه به خلافت خداوند است. در تفكر اومانیستی و در نتیجه مدرن ارتداد وجود ندارد، اعدام هم وجود ندارد چون انسان و وجود مادی او مهمتر است از عقیده و عمل او. اصلا عقیده هر چیزی كه باشدو اصلا هدایت و گمراهی معنایی پیدا نمی كند.همه حق هستند.
اما در اسلام عقید ه و عمل بر جسم مادی انسان ارجحیت دارد. همانگونه كه در مورد اولیا خدا در آموزه های دینی داریم كه هیچ كسی را تحقیر نكنید چون خدا اولیائش را در بین مردم مخفی كرده است.در اسلام معیار ارزش صرف گوش و چشم داشتن ودارای بدن انسانی بودن نیست،بلكه روح انسانی داشتن است كه ارجحیت می شود. و از این جهت است كه حتی ورزش جسم نیز بخاطر سلامت روح انسان توصیه شده.در اسلام معیار برتری انسانها نه قدرت و نه تفكر صرف و نه دانش صرف و نه پول داشتن آنهاست بلكه همه ی اینها وقتی ارزش میگیرند كه در راه ساختن آخرت مصرف شوند. و انسان بخاطر اینكه انسان است ارزشمند نیست بلكه بخاطر اینكه بنده و آفریده ی خداست ارزشمند است.و این ارزش هنگامی تكمیل می شود كه احكامی كه خدا برای مخلوقاتش قرار داده رعایت شودو انجام احكام خدا محدود به كنج خانه ها نیست یا محدود به خواندن نماز یا گرفتن روزه نیست.احكام اقتصادی احكام سیاسی احكام اخلاقی رعایت همه ی اینهاست كه انسان را به كمال میرساند. و كمال نیز در تفكر دینی تمتع بیشتر مادی از دنیا نیست بلكه تمتع همه جانبه و تكامل همه جانبه بشر است.سخن خیلی بیشتر است در مقابل تفكری كه امروزه نام مدرن را برخود نهاده و به قصد خورد كردن استخوانهای دین پای در عرصه گذارده اما فرصت نیز باید مناسب باشد و بضاعت علمی كافی ، اما حیف كه هیچكدام فراهم نیست.دیگر جواب با خودتان است كه مدرن باشیم یا نباشیم؟


سلوک

دوست ما را و همه نعمت فردوس شما را